Inhijsen nieuwe Plechelmusklok in Oldenzaalse Plechelmustoren

14 oktober 2021


De Oldenzaalse stichting Scholtenhaer heeft een luidklok geschonken aan de gemeenschap van Oldenzaal. Deze op ambachtelijke wijze gegoten klok heeft de naam Plechelmus gekregen. Op donderdag 21 oktober is het inhijsen van de Plechelmusklok gepland. Belangstellenden kunnen op het St. Plechelmusplein dit historische moment bijwonen.

Om de nieuwe Plechelmusklok op donderdag 21 oktober in de toren te kunnen hangen wordt één van de vier galmgaten van de toren open gemaakt. Uit dit galmgat zijn de galmborden verwijderd en vandaag wordt  zorgvuldig de zogenaamde montant eruit gehaald. De montant is de verticale stijl die bestaat uit losse stenen. Als die is verwijderd, is het galmgat precies breed genoeg om de Plechelmusklok er horizontaal door te schuiven. Het galmgat is 234 cm breed en 218 cm hoog (vanwege betonbalk). De Plechelmusklok weegt 3.890 kg.

Operatie van jewelste

De afgelopen dagen is een stalen constructie aan de toren bevestigd en op locatie is de klepel gemonteerd in de klok. Daarmee kon de klok voor het eerst handmatig geluid worden: “Dit was een belangrijk moment. We hebben er alles aan gedaan om de klank zo mooi mogelijk te krijgen, maar je weet nooit of alles gewerkt heeft, tot je het geluid live hoort. Maar ja, het is gelukt: de klok klinkt fantastisch!” aldus stadsbeiaardier Hylke Banning. De luidstoel waar de klok in komt te hangen, wordt aanstaande dinsdag al naar boven gehesen en in elkaar gezet. En dan is alles klaar voor de komst van de klok. Op donderdag 21 oktober wordt de klok naar boven gehesen en geïnstalleerd op zijn plek. Een operatie van jewelste, die alleen bij de juiste weersomstandigheden kan doorgaan. Alle werkzaamheden vinden in nauwe afstemming met de gemeente Oldenzaal plaats, de eigenaar van de Plechelmustoren.

afbeelding_klok

Eerste geluid in december

Voordat Oldenzaal de klok kan horen wordt de klok verder geïnstalleerd en worden er nog hamers gemaakt en gemonteerd. De hamers worden gebruikt voor het spelen van muziekstukken en het slaan van de uren, de klepel is voor het luiden. De wens is om de nieuwe klok voor het eerst te luiden op 21 december, de verjaardag van de schenker van de Plechelmusklok, wijlen Anton Reef sr. Daarna zal de Plechelmusklok vanuit hoog in de toren de komende eeuwen van heinde en verre te horen zijn.

Zwaarste luidklok van Overijssel

Met deze nieuwe Plechelmusklok erbij beschikt de toren van de St. Plechelmusbasiliek in Oldenzaal over de zwaarste luidklok van Overijssel en het eerste zesgelui (zes luidklokken) van Overijssel. Het is bekend dat bijvoorbeeld alleen steden als Utrecht, Groningen, Den Bosch en Amersfoort een gelui met meer klokken hebben. Het is ook de eerste Spaanse klok in een Nederlandse kerktoren.

Unieke gebeurtenis

De komst van deze klok naar Oldenzaal is een zeer unieke gebeurtenis voor de stad (de laatste klok is in 1949 bovenin de toren gehesen), Twente en Overijssel. Maar ook landelijk gezien komt het nog maar zelden voor dat aan een toren een zo zware luid- of beiaardklok wordt toegevoegd. Vanaf de gieterij in Spanje legde de klok meer dan 1.600 km af naar Oldenzaal.

Feestelijk onthaald

De Plechelmusklok werd op zondag 12 september de stad in geleid: op symbolische wijze met een stoet vanaf het station naar de Plechelmusbasiliek. Aansluitend was in de basiliek een speciale bijeenkomst ter ere van de nieuwe Plechelmusklok. De klok is op 19 september na een Eucharistieviering in de Plechelmusbasiliek gezegend door Kardinaal Eijk. De schenking aan de gemeenschap van Oldenzaal heeft op 12 september plaatsgevonden. Het officiële moment van overdracht is als de klok op z’n nieuwe plek bovenin de toren is.

Carillon met 49 klokken

Stadsbeiaardier Hylke Banning is razend enthousiast over de komst van de klok: “De nieuwe klok is de 49ste klok van het carillon. Met deze extra basklok kan ik nog meer muziekstukken uit het beiaardrepertoire op de juiste manier laten horen. De klankkleur van de Plechelmusklok is heel anders dan de klank van bekende modern gegoten replica’s van Van Wou-klokken en dat is ook precies de bedoeling. De Plechelmusklok past door de ambachtelijke wijze waarop deze gemaakt is, qua klankkleur perfect bij de eeuwenoude Mariaklok. Ik kan niet wachten tot ik hem kan laten horen!”.