Oldenzaal verwelkomt de zwaarste luidklok van Overijssel

27 augustus 2021

De Oldenzaalse stichting Scholtenhaer heeft besloten een luidklok te schenken aan de gemeenschap van Oldenzaal. Op 20 december 2020 is de klok in het Spaanse San Bartolomé de Vierna door klokkengieter Abel Portilla gegoten. Deze op ambachtelijke wijze gegoten klok heeft de naam Plechelmus gekregen. Met deze nieuwe Plechelmusklok erbij beschikt de toren van de St. Plechelmusbasiliek in Oldenzaal over het eerste zesgelui (zes luidklokken) van Overijssel. Het is bekend dat bijvoorbeeld alleen steden als Utrecht, Groningen, Den Bosch en Amersfoort een gelui met meer klokken hebben. Het is de eerste Spaanse klok in een Nederlandse kerktoren.

De komst van deze klok naar Oldenzaal is een zeer unieke gebeurtenis voor de stad (de laatste klok is in 1949 bovenin de toren gehesen), Twente en Overijssel. Maar ook landelijk gezien komt het nog maar zelden voor dat aan een toren een zo zware luid- of beiaardklok wordt toegevoegd. Vanaf de gieterij in Spanje legt de klok meer dan 1.600 km af naar Oldenzaal.

Plechelmusklok, welkom in Oldenzaal: 12 september

De klok wordt op zondag 12 september de stad in geleid: op symbolische wijze met een stoet vanaf het station naar de Plechelmusbasiliek. De klok wordt in de stoet vergezeld door theatergroep Hydra, de Suisse, Koninklijke Harmonie St. Joseph, diverse oldtimers, diverse bespannen antieke koetsen, optochtvereniging De Muiters en de eenmalige KLOK-kapel met talloze Oldenzaalse muzikanten van jong tot oud. Inwoners en belangstellenden zijn van harte welkom om aan te sluiten in de stoet of vanaf een plekje langs de route de stoet te komen bekijken (vertrek vanaf het station om 14.00 uur).

Aansluitend is in de basiliek een speciale bijeenkomst ter ere van de nieuwe Plechelmusklok. De officiële schenking aan de gemeenschap van Oldenzaal zal dan plaatsvinden. Deze bijeenkomst zal onder meer worden opgeluisterd door de Koninklijke Muziekvereniging Semper Crescendo. Zij verzorgen een uitvoering van de compositie “Basilica Sacra” van Johan de Meij met medewerking van het Stadsjongenskoor, dat ook het alom bekende en ontroerende Plechelmuslied ten gehore zal brengen. Kaartjes voor deze unieke gelegenheid in de basiliek kosten € 2 en zijn vanaf woensdag 1 september verkrijgbaar bij Tourist Info Oldenzaal.

De klok is vanaf maandag 13 september t/m zaterdag 18 september gratis te bezichtigen bij de basiliek (dagelijks van 13.00 – 20.00 uur, ingang tentoonstelling via de basiliek). Alle informatie over de route van de intocht, de bijeenkomst in de basiliek en de tentoonstelling is te vinden op uitinoldenzaal.nl/plechelmusklok.

Zegening van de klok: 19 september

Op zondag 19 september wordt de klok na de Eucharistieviering in de Plechelmusbasiliek (om 10.00 uur) gezegend door Kardinaal Eijk. De Plechelmusbasiliek heeft bijna altijd bij het aartsbisdom Utrecht gehoord en de organisatie is dan ook zeer verguld met de komst van kardinaal Eijk, de aartsbisschop van Utrecht.


Ook bij deze gelegenheid zijn belangstellenden van harte welkom. Vanwege de grote belangstelling die verwacht wordt voor deze bijzondere viering en de nog geldende coronamaatregelen waardoor de kerk niet volledig bezet kan worden, adviseert het Parochiebestuur om tijdig uw plek in te nemen in de basiliek. De zegening vindt plaats buiten op het St. Plechelmusplein.

Indrukwekkend ambachtsstuk

Om de nieuwe Plechelmusklok in oktober in de toren te kunnen hangen wordt één van de vier galmgaten van de toren open gemaakt. Daarna wordt de klok naar boven gehesen en geïnstalleerd op zijn plek. Een operatie van jewelste, die alleen bij de juiste weersomstandigheden kan doorgaan. Vanuit hoog in de toren zal de klok de komende eeuwen van heinde en verre te horen zijn.

Op de nieuwe klok zijn Oldenzaalse teksten en meerdere unieke afbeeldingen te zien - ontworpen door kunstenaar Berend Seiger. De kwaliteit van zowel de belettering, de versieringen, de sierringen als de kroon, maken deze klok tot een indrukwekkend ambachtsstuk. De Plechelmusklok weegt 3.890 kg en is daarmee direct de zwaarste klok van het zesgelui. De dan 1-na-zwaarste klok is de Mariaklok (2.350 kg) die in 1493 (!) door de bekende luidklokkengieter Geert van Wou is gegoten.

Carillon met 49 klokken

Stadsbeiaardier Hylke Banning is razend enthousiast over de komst van de klok: “De nieuwe klok is de 49ste klok van het carillon. Met deze extra basklok kan ik nog meer muziekstukken uit het beiaardrepertoire op de juiste manier laten horen. De klankkleur van de Plechelmusklok is heel anders dan de klank van bekende modern gegoten replica’s van Van Wou-klokken en dat is ook precies de bedoeling. De Plechelmusklok past door de ambachtelijke wijze waarop deze gemaakt is, qua klankkleur perfect bij de eeuwenoude Mariaklok. Ik kan niet wachten tot ik hem kan laten horen!”.

Meer informatie over het programma: uitinoldenzaal.nl/plechelmusklok  

Meer informatie over de Stichting Scholtenhaer en de klok in wording: Plechelmusklok (scholtenhaer.nl)