Twentse gemeenten: in 2030 helft huidige elektriciteitsverbruik duurzaam opwekken

16 april 2020

Binnen tien jaar kan Twente de helft van het huidige elektriciteitsverbruik in de regio duurzaam opwekken. Om dat te realiseren wil Twente de komende jaren 1,5 TWh (TeraWattuur) elektriciteit opwekken uit zon en wind. De Twentse gemeenten, provincie Overijssel en het Waterschap Vechtstromen doen dat voorstel voor de Regionale Energiestrategie (RES) Twente om bij te dragen aan de landelijke klimaatdoelstellingen. De voorstellen van de gemeenten en de mogelijkheden voor onze regio staan beschreven in de concept-RES Twente. 

Mogelijkheden voor duurzame warmte en elektriciteit

Om de helft van het huidige elektriciteitsverbruik in 2030 duurzaam op te kunnen wekken, willen de Twentse bestuurders stevig inzetten op grootschalig zon op dak, zonnevelden en het plaatsen van windmolens of windturbines. Tevens heeft Twente de potentie om een warmteregio te worden.
Naast de opwek van duurzame elektriciteit, beschrijft de concept-RES Twente welke kansen er zijn waarmee Twente aardgasvrij en duurzaam gebouwen en woningen kan verwarmen. Het platteland is een bron van biogas, terwijl in het stedelijk gebied veel industriële restwarmtebronnen aanwezig zijn. Met deze twee bronnen is er potentie om 64% van alle woningen in Twente duurzaam te verwarmen. De potentie van duurzame warmtebronnen heeft ook een gunstig effect op de elektriciteitsbehoefte, volgens Louis Koopman, voorzitter van de stuurgroep RES Twente: “als we de duurzame warmtebronnen optimaal benutten, hoeven we ook minder elektriciteit duurzaam op te wekken”.

Ook de gemeenten in Noordoost Twente dragen steentje bij

Alle 14 gemeenten hebben voor de concept-RES een eigen voorstel gedaan, waarin staat beschreven op welke wijze hun gemeente kan bijdragen aan de klimaatdoelstellingen. Zo ook de gemeenten in Noordoost Twente (NOT: Dinkelland, Losser, Oldenzaal en Tubbergen) die hiervoor een gezamenlijke bijdrage willen leveren van 335 GWh (gigawattuur) aan duurzame elektriciteit. De Noordoost Twentse gemeenten willen deze opwekken via:
1. Zonnepanelen op grote daken;
2. Lokale energieprojecten, van en voor de eigen gemeenschap (zonne-energie en/of kleinere windmolens voor een dorp, kern of wijk);
3. Grootschalige opwekking, via grote windturbines en waar mogelijk in combinatie met zonnevelden.

Op basis van de nu opgedane ervaringen in de vier gemeenten wordt door de colleges ingeschat dat in NO-Twente in 2030 circa 20% van de grote daken (> 300m2) voorzien kan zijn van zonnepanelen. Daarnaast geven zij de voorkeur aan grootschalige opwekking van duurzame energie in clusters op een aantal geschikte locaties in NO-Twente. Dit hebben zij liever dan spreiding van meerdere kleinere energieprojecten verspreid in het landschap. Aan de hand van gebiedsgesprekken met inwoners, ondernemers en andere initiatiefnemers, die de komende periode zullen volgen, gaan de NOT-gemeenten onderzoeken waar en op welke wijze energieprojecten kunnen worden gerealiseerd. Uitgangspunt daarbij blijft: de lusten én de lasten van deze energieprojecten zo veel mogelijk lokaal laten landen. De gemeenten schatten in dat het haalbaar is om in Noordoost Twente in totaal 18 windturbines en 100 ha aan zonnevelden te realiseren in 2030. De plannen worden in een vervolgfase uitgewerkt en voorgelegd ter besluitvorming aan de gemeenteraden.

Brede steun

Volgens Louis Koopman, voorzitter van de Stuurgroep RES Twente, is het voorstel dat Twente doet in deze concept-RES het resultaat van een gedegen en lange voorbereiding. “Er is brede steun voor dit eerste voorstel, al hebben we door de coronacrisis helaas nog geen optimaal democratisch proces kunnen doorlopen”, geeft Koopman aan.
Afwegingen voor locatiekeuze windmolens en zonnevelden, inzet warmtebronnen
De exacte locaties voor zonne- en windenergie zijn nog niet bekend. Elke gemeente is zelf verantwoordelijk voor de locatiekeuze. In de komende periode gaan ze, in samenspraak met inwoners, grondeigenaren en betrokkenen, afwegen welke locaties in aanmerking komen. Ook waar welke warmtebronnen ingezet gaan worden, is nu nog niet bekend. De bebouwing van Twente is immers overal anders, denk alleen al aan steden of platteland. Elke gemeente is daarom zelf verantwoordelijk voor de transitievisie warmte. Daarin wordt aangegeven welke wijk voor 2030 verduurzaamd wordt en wat de alternatieven zijn. Louis Koopman: “Deze concept-RES Twente is dus ook vooral een uitnodiging om het maatschappelijk gesprek te voeren met elkaar. Alle Twentse gemeenten gaan nu in dialoog met de samenleving over het lokale energiebeleid, de regionale energiestrategie en de verdere uitwerking daarvan. Op basis van de resultaten die uit die dialoog naar voren komen, stellen we de RES Twente 1.0 op. Die moet op 1 juli 2021 gereed zijn.”

Twente kan het niet alleen: hulp nodig van het Rijk

Om de Twentse ambities in dit eerste voorstel waar te kunnen maken heeft Twente, volgens Louis Koopman, hulp nodig van het Rijk. “We kunnen dit niet alleen. Dit eerste voorstel is een concept-RES die uitgaat van ideale omstandigheden. Om de ambities te halen moet er draagvlak zijn in de Twentse samenleving, maar is ook hulp nodig van het Rijk om te zorgen dat de veranderingen betaalbaar en haalbaar zijn.”

Meer informatie over Concept-RES

Stakeholders, betrokkenen en geïnteresseerden vinden meer informatie over het waarom en hoe van de Concept-RES Twente en antwoorden op veel gestelde vragen op de website www.energiestrategietwente.nl.

Meer informatie over Energie van Noordoost Twente

De overgang van aardgas naar duurzame energie (energietransitie) houdt niet op bij de gemeentegrens. In Noordoost Twente (Dinkelland, Tubbergen, Losser en Oldenzaal) werken de gemeenten daarom nauw samen. Zo hebben de gemeenten samen een gezamenlijke bijdrage geleverd aan de Concept-RES.  Meer informatie op www.energievannoordoosttwente.nl